•  
 
 
Veilig werken tijdens de zwangerschap
Zwangere vrouwen zijn net zo gezond als hun collega's, maar ze lopen wel extra risico's. Waar moeten bedrijven op letten?
Allereerst moeten werkgevers beseffen dat een zwangerschapsbeleid al begint vóór de zwangerschap. ‘Zelfs op het moment dat medewerkers alleen nog maar proberen om kinderen te verwekken, moeten ze oppassen’, zegt Thea van Kalteren, bedrijfsarts bij Achmea Vitale. ‘Zo zijn sommige chemicaliën slecht voor de vruchtbaarheid. Dat betekent dat ook mannen in deze fase extra voorzichtig moeten zijn.’
Risisco’s
Tijdens de zwangerschap moet het veiligheidsniveau nog worden opgevoerd. Van Kalteren: ‘Kijk naar medewerkers in een kinderdagverblijf. Het is erg onverstandig om die vroeg in de zwangerschap bloot te stellen aan een hele groep snotterende kinderen. En kijk naar kapsters, winkelmedewerkers en meisjes bij de lopende band. Die moeten de hele dag staan, en als ze 20 weken zwanger zijn, is dat echt niet veilig meer.’
Excuus
Hebben bedrijven oog voor die risico's? Niet altijd, zegt Van Kalteren. ‘Ik herinner me een grote organisatie waar ze veel te maken hadden met zwangerschappen. Ik raadde ze aan de risico’s op te nemen in de Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) en een draaiboek op te stellen, maar daar hadden ze geen zin in. Want, zeiden ze, ‘als die vrouwen dat zien, geeft het hun een excuus om zich massaal ziek te melden.’ Een erg onverstandige houding, want als de baby groeistoornissen oploopt, is het mogelijk dat een medewerker een schadeclaim indient.’
Ingewikkeld

Marlo van den Kieboom, eveneens bedrijfsarts bij Achmea Vitale, kan zich voorstellen dat werkgevers het er soms lastig mee hebben. ‘De risico’s zijn niet altijd gemakkelijk in kaart te brengen. Sommige kapsters werken bijvoorbeeld met permanentvloeistof en die kan schadelijk zijn voor de ongeboren vrucht. Maar dat hangt wél af van het soort vloeistof, van de mengmethode en de ventilatie in de ruimte.’

Bedrijfsarts

In zo’n geval is het verstandig advies te vragen aan de bedrijfsarts. Die is de aangewezen persoon om zwangeren en werknemers met een kinderwens te informeren over de risico’s en eventuele voorzorgsmaatregelen. Van den Kieboom gaat daarbij niet uitsluitend af op haar eigen oordeel. ‘Ook voor mij is het soms moeilijk om te bepalen wat een stof precies voor risico’s met zich meebrengt of hoe de ergonomische omstandigheden eruitzien. Vandaar dat ik hiermee soms samenwerk met andere kerndeskundigen binnen onze arbodienst, zoals een arbeidshygiënist of ergonoom.’

Passend werk
En de oplossing? Volgens Van Kalteren zit die vooral in passend werk. ‘Ik geef toe: dat is niet in alle branches voorhanden. In veel fabrieken heb je bijvoorbeeld medewerkers die de hele dag achter de lopende band staan. Daar is het productie draaien of niks. Maar in een kinderdagverblijf hebben ze méér mogelijkheden. Daar kan een medewerkster tijdens een bepaalde fase van haar zwangerschap niet voor de groep verkouden kinderen staan. Maar ze kan natuurlijk wel knutselen met niet-zieke kinderen.’
Zwangerwijzer
Sinds 3 november 2009 kunnen mensen met een kinderwens eenvoudig nagaan of er in hun werk omstandigheden zijn die een gezonde zwangerschap in de weg staan. Dat kan op www.zwangerwijzer.nl. Deze online zelftest voor mensen met een kinderwens is uitgebreid met vragen over werk.
Terug